Permanent wonen op een bungalowpark, 5 gouden tips

wonen vakantiehuis tips

Voor haar boek Anders Wonen onderzocht Marleen Hartog welke woonvormen er zijn en hoe zij zelf zou willen wonen. Permanent wonen op een bungalowpark was één van de vele mogelijkheden. Wat begon als een persoonlijke ontdekkingstocht, eindigde in een mooie verhalenbundel van een wirwar aan bijzondere mensen in bijzondere woonvormen.

Marleen sprak Bob Radstake van het Levende Dorp en ging langs een yurtbewoner. Ramona Coumans kwam zelfs met haar camper naar Marleen toe om te vertellen over haar ervaringen. Zelf woont Marleen inmiddels permanent op een bungalowpark, of liever landgoed. Wij gingen bij haar op bezoek en kregen 5 gouden tips voor het realiseren van een woondroom op zo’n landgoed.

1.     Verken je opties

Veel mensen staan er voor open om je te vertellen hoe zij wonen en waarom, maar wellicht heb je daar niet alle tijd voor. Dan kun je natuurlijk het boek Anders Wonen van Marleen lezen. Zij nam er wel de tijd voor en dat leidde tot mooie inzichten.

Als we haar vragen hoe ze bedacht het boek te gaan schrijven, zegt ze: “toen ik besloot er een boek van te maken, had ik nog meer reden om al die inspirerende mensen te spreken. Zonder boek had ik dat ook gedaan, maar nu mócht het echt.”

Door veel te lezen en bij mensen op bezoek te gaan, krijg je een beeld van hoe het permanent wonen op een bungalowpark (of welke andere optie je interesse heeft) eruitziet. Ga vooral ook voorbij het ideaalbeeld en voorbij de idylle. Vraag en kijk naar wat zowel de na- als voordelen zijn. Zo ontdek je of het wonen op een bungalowpark iets voor jou is.

boek anders wonen paradijsvogels

2.     Kies bewust

Nu je het boek gelezen hebt, of mensen gesproken hebt, of eindeloos youtube-filmpjes hebt gekeken, weet je wat er mogelijk is en dat is veel. Heel erg veel. Dan is het belangrijk te weten wat je wil. Voor Marleen en haar man zijn dit de grote voordelen van het permanent wonen op een bungalowpark:

  • Wonen middenin de natuur;
  • Toch aangesloten op de nutsvoorzieningen;
  • Recreatieve voorzieningen op het park;
  • Betaalbare woning;
  • Ruime, groene tuin.

Permanent wonen op een landgoed of bungalowpark is niet heel eenvoudig. Marleen had het geluk dat haar droomwoning recent een woonbestemming had gekregen, en dat ze daar volledig legaal kan wonen. Op veel bungalowparken is dit nog niet het geval. Daar zijn permanente bewoners omdat de gemeente permanente bewoning gedoogt. Daar kun je je niet inschrijven en dan heb je een briefadres nodig.

Hoe dit geregeld is, verschilt per gemeente. Doe daar vooral navraag naar. Zodra er op een park meer woningen komen met een woonbestemming, zie je de prijzen de lucht in schieten. Dan is het soms gunstiger om een woning te kopen met een recreatiebestemming, waar permanente bewoning gedoogd wordt.

3.     recreatiewoning financieren

Klinkt allemaal mooi, hè? In het begin vermeldde ik het al: we kijken verder dan de idylle. De droom van anders wonen komt namelijk naast woonvorm en locatie ook altijd uit op geld. En dat is zo eenvoudig nog niet met een vakantiewoning. Ik zal je vertellen hoe het zit met het financieren van een recreatiewoning.

Bij het aanvragen van een hypotheek houd je rekening met de volgende zaken:

  • De hypotheek wordt afgelost in 20 tot 25 jaar;
  • Je kunt alleen een hypotheek krijgen als de woning een woonbestemming heeft;
  • Deze hypotheek is over maximaal 70% van het totale bedrag;
  • De minimale aankoopwaarde is €100.000.

Lees ook: “Wat kost een Tiny House en hoe financier ik dit?”

Marleen wist dit van tevoren niet. Op het park hadden ze al vrij gauw hun droomwoning in het vizier: “we dachten dat deze ruim binnen ons budget lag, maar niets bleek minder waar. Doordat deze hypotheken sneller afgelost moeten zijn en de eigen inbreng hoger ligt, kregen we het niet rond. Ook zijn er maar weinig hypotheekverstrekkers voor recreatiewoningen.”

Toch liet Marleen zich niet uit het veld slaan: “Wat me bij is gebleven van de gesprekken met Bob Radstake, is zijn uitspraak dat je niet moet opgeven bij de eerste nee.” Dus bleven ze onderhandelen. Intussen keken ze ook naar kleinere, lager geprijsde woningen op het park en vonden ze hun huidige woning. Deze was iets goedkoper, maar viel zeker nog binnen de wensen van Marleen en haar man. Nog maar eens in gesprek met de hypotheekverstrekker en warempel, dat wierp zijn vruchten af.

wonen in een chalet mag dat

4.     Zet die stap

Dé vraag die we eigenlijk aan alle Vrijbuiters stellen is: “wat zou je iemand die dit ook tof lijkt, willen aanraden?” Het antwoord van Marleen is gelijk aan die van zovelen: “gewoon, doen!” Niet wachten tot morgen, maak nu tijd om je dromen waar te maken. Begin vandaag met het kijken van youtube-filmpjes. En als je dé woonvorm gevonden hebt, zet het proces dan in gang.

Ga in gesprek met de hypotheekverstrekker, verken je mogelijkheden. En: geef niet op bij de eerste ‘nee’. Voor Marleen en haar man betekent het najagen van hun droom dat Marleen dagelijks 30 minuten enkele reis onderweg is naar de school van hun zoontje. “Maar dat is het zeker waard!”

5.     Geniet

“We zitten hier midden in de natuur,” vertelt Marleen, “We hebben wel buren, maar daar merk je weinig van. Het enige wat ik soms hoor is zacht pianospel en dat is vooral genieten.”

Zo hartje zomer, met onze dochter en Marleen voor de vakantiewoning, theedrinkend in de oase van rust en groen, snappen we het wel. Als je de financiële rompslomp gehad hebt en er eenmaal woont, is wonen op een bungalowpark inderdaad vooral genieten.

 

Meer informatie over Marleen en haar boek “anders wonen” vindt je op haar website Marleenhartog.nl.

Het boek is te bestellen via de website van Marleen of via bol.com

Vrijbuiters in het buitenland: Jenny, Aschwin en Marlo

gezin op strand vrijbuiters buitenland

In de rubriek Vrijbuiters in het buitenland spreken we iedere maand een vrijbuiter die de oversteek heeft gewaagd. We stellen deze vrijbuiters vragen om erachter te komen:

  • Wie deze mensen zijn;
  • Waarom ze hun keuze hebben gemaakt;
  • Hoe hun dagelijks leven eruit ziet;
  • Wat dat dan kost.

Deze maand lees je over het avontuur van Jenny, Aschwin en hun zoon Marlo(6). Zij vertellen hoe het is om met een gezin rond te reizen met een camper door (Zuid-)Europa.

Om maar eens te beginnen: wie zijn jullie en wat is jullie avontuur in het buitenland?

Wij zijn Aschwin, Jenny en Marlo Bergsma en komen uit Twente. We hebben onze woonplek, banen, school en Nederland achter ons gelaten en hebben uiteindelijk 7 maanden in een camper gewoond en gereisd, voornamelijk in Portugal.

Aschwin is een ervaren reiziger en heeft oa. een jaar in Azië gefietst. Jenny was vertrouwd met maximaal 4 weken op vakantie gaan, voornamelijk in Europa. En Marlo z’n favoriete plek op dat moment was een camping in Italië, bij Val Veny in de Aosta-vallei.

vrijbuiters buitenland kano

Wanneer hebben jullie deze stap gezet en waarom toen?

Eind oktober 2018 is het avontuur begonnen. Marlo was net een paar dagen 6.

In het voorjaar voelden we dat het tijd was om de wens te realiseren en niet te wachten. Tijd om samen te reizen, uit de comfortzone te stappen, durven los te laten, te ontdekken en weer geïnspireerd te worden…..

Wat is het hoogtepunt van jullie avontuur geweest?

Alle ontmoetingen: mensen uit Zweden, Duitsland, Polen, Engeland, Schotland, Spanje, Portugal, Australië, Nieuw Zeeland etc….

Nieuwe vriendschappen

Met sommigen waren het korte ontmoetingen, met anderen trokken we enkele weken samen op. Bijna elke ontmoeting bracht ons iets: zoals een inzicht, inspiratie, een blij gevoel, herkenning, een mooi gesprek, een surfles, blijvende vriendschappen, het verbeteren van ons Engels.

We hebben een lange tijd in zuid-Portugal doorgebracht en stonden daar vaak op plekken waar ook veel andere gezinnen in campers stonden. Dus speelden de kinderen met elkaar, leerde Marlo daardoor Engels en deelden wij en andere camperaars lief en leed buiten voor de camper, aan het strand, op een pleintje of in het gras. En zo ontstonden er diverse nieuwe, internationale vriendschappen.

camper portugal

 Samen genieten

Ook genoten we erg van het samen zijn met z’n drieën en elkaar daardoor beter leren kennen. Alle tijd hebben om bijvoorbeeld prachtige stranden te ontdekken maar ook om samen ontspannen te ontbijten en te bedenken ‘wat zullen we gaan doen vandaag?’

Regelmatig liepen dagen uiteindelijk anders dan in de ochtend bedacht en juist bij geen plan kreeg het vanzelf vorm. Vooral door de ontmoetingen en het open staan voor dat wat de dag brengt. En dat was en is nog steeds heel fijn om te ervaren. Ook nu we terug zijn in Nederland.

Een bijzondere ontmoeting

De meest bijzondere ontmoeting was met Antonio en HET voorbeeld van hoe een dag kan lopen als je je overgeeft aan dat wat de dag brengt. Op een gratis camperplek bij een bergdorp liep de 80-jarige Antonio langs voor z’n dagelijkse wandeling.

We hadden al gauw een fijn gesprek en 2 dagen later zagen we hem weer. Hij bood ons aan om groenten uit z’n tuin op te halen en even later kwam hij terug: met een tas vol groenten, sinaasappels en een fles wijn.

We wilden hem graag bedanken en stelden voor de volgende dag bij hem langs te komen voor we zouden vertrekken. De volgende dag kwam hij al naar ons toe, voor het geval we het zouden vergeten. Dus gingen we samen met hem naar z’n huis, inclusief een tas vol was, want we moesten vooral gebruik maken van z’n wasmachine.

Even later schonk hij een glaasje Port in en kregen we een rondleiding door z’n huis. Toen de was aan de lijn hing, pakte hij de autosleutels en vroeg of we mee gingen: naar een restaurant! En daar trakteerde hij ons op een uitgebreide maaltijd. Na afloop gaf hij ons de sleutels van z’n huis om de was op te halen, want hij moest naar de ouderensoos in het dorp. Wat een ontroerende vorm van gastvrijheid!

Wat was de grootste uitdaging en waarom?

De grootste uitdaging was er een die we niet zo hadden ingeschat. En dat is ook goed, omdat je anders wellicht geen stappen durft te zetten. Het was geweldig om zoveel tijd samen te hebben, Marlo beter te leren kennen en hem te zien groeien en genieten van alles om hem heen.

strand spelen

 

Samen spelen

Maar tegelijkertijd sta je als ouder 24 uur per dag aan, ook tijdens de nacht, omdat je met elkaar op een relatief erg klein oppervlak bent. Voor Marlo waren wij als ouder ook zijn speelmaatjes, omdat er geen ander kind van zijn leeftijd bij was.

In het zuiden van Portugal kwamen wij veel reizende gezinnen tegen en speelde hij regelmatig met andere kinderen. Daardoor was er ook ruimte voor onszelf. Maar op het moment dat we naar een andere plek reden en vooral toen we uit het zuiden weg gingen, deed hij veel beroep op ons.

Dat is begrijpelijk vanuit hem gezien, maar dat kostte ons best veel energie. En als er dan ook weinig fysieke ruimte is in je huis (camper) om je even terug te trekken, dan is er ook minder ruimte om op te laden en tijd voor jezelf te hebben.

Terug naar huis

Marlo z’n behoefte om te spelen met andere kinderen en eigenlijk vooral Nederlandse kinderen werd steeds groter. Ook z’n behoefte om de rest van de familie weer om hem heen te hebben en te wonen in Nederland.

Wij als volwassenen hadden nog plannen met de camper, maar door verschillende signalen en het goed kijken naar de situatie en elkaar, besloten we in april om terug te rijden. Sinds half juni wonen we weer in Nederland.

Hoe zag een normale dag eruit, toen jullie op reis waren?

Eigenlijk is geen enkele dag hetzelfde geweest. En dat is juist ook zo leuk. Onze insteek was om ons te laten leiden door wat op ons pad kwam. Dat is ook regelmatig gebeurd.

We merkten dat we steeds later wakker werden. Eerst zaten we nog in het school/werkritme en werden we om 7 uur wakker. Maar gaandeweg verschoof het naar 8-8.30 uur en ontstond er een biologisch ritme. Heel fijn!

Samen leren

In de eerste weken gingen we nog braaf bezig met schoolse zaken. Marlo was net eind oktober 6 geworden en had 7 weken in klas 1 van de vrije school in Enschede achter de rug. We merkten dat de verandering impact had op hem (en ons) en besloten na paar weken het onderwijs los te laten, met het idee dat de reis op zich al een hele leerschool is en hij nog zo jong is. Gaandeweg kwamen echter uit hemzelf wat vragen mbt. letters, lezen, schrijven en rekenen en sprongen we hier op die momenten op in.

Samen op avontuur

Wat hebben we zoal gedaan? Vrij overnacht op geweldige plekken, veel gewandeld en plastic opgeruimd op de mooie stranden, prachtige schelpen en een dode dolfijn gevonden (een spontane biologieles), BIG waves bekeken (en gevoeld) bij Nazare in Portugal, in het binnenland een week met gepensioneerde Nederlanders doorgebracht op een camping waardoor Marlo uren aan de klets was en meehielp op de boerderij, met asielhonden gewandeld, samen met een Duits gezin mee gedaan met de beroemde “Barao de Sao Joa fleamarket” en de dagen daarvoor op gegaan in al het gefeest en gedans op het terrein.

dode dolfijn

Onbeperkt pizza eten en gedanst bij de Friday-nightparty in de heuvels in de Algarve. En terwijl Jenny de meerdaagse training Dragon Dreaming Project Design volgde, brachten Marlo en Aschwin de dagen door op de locatie (een school in het bos) en gingen samen met een zoon en hond van een andere deelnemer op pad naar het strand. We hebben vrienden en ouders op bezoek gehad en een week rondgereisd met onze (schoon)zus.

Een flyer bij een waskiosk waar we de wekelijkse was deden, bracht ons naar een Zoete Aardappel Festival en in het hooggebergte in Portugal hebben we ruim een week op een huis, een hond en 2 katten gepast en hebben we daar de sfeer geproefd op een Kaasfestival, veel gewandeld in de bergen en ruïnes beken.

Nieuwe rituelen

En verder, wonen in een camper brengt dezelfde gebruiken met zich mee als wonen in een huis. Alleen dan net even anders. Dus moesten we regelmatig op pad om de watertank te vullen, de wc te legen, boodschappen te halen met ons hele hebben en houden bij ons en om te douchen (als we het niet buiten bij de camper deden).

Wonen in een camper brengt ook alle andere dagelijkse gebruiken en processen met zich mee. Van spelletjes spelen, knutselen, koken, afwassen en de dagelijkse rituelen bij het naar bed gaan. Met ups and downs. Van tevoren hadden we bedacht, dat als Marlo zou slapen wij heerlijk de tijd hadden om samen buiten bij de camper te zitten. In de praktijk ging dat toch even anders.

Door het andere ritme lag Marlo ook later in bed en door het vele buiten zijn, waren wij ‘s avonds ook regelmatig moe en gingen we met z’n allen tegelijk naar bed. Maar als je net daarvoor met z’n drieën de zonsondergang hebt bekeken en alle groene natuur om je heen hebt, is dat natuurlijk ook genieten!

Wat waren jullie maandelijkse kosten?

Tja, een maandbudget? We denken gemiddeld zo tussen de 1.200-1.400 euro, maar dat is echt per gezin en situatie afhankelijk. De kosten die je zeker maakt zijn:

Brandstof en wegenbelasting:

Hoe langer je op 1 plek bent hoe lager de kosten per maand zijn, echter de kosten van de “heen-en terugreis” zijn niet te vermijden. En afhankelijk van hoe (on)zuinig je camper is, hoe hoog de kosten. En afhankelijk van het gewicht van je camper, de wegenbelasting.

Verzekeringen: zorgverzekering + aanvullende reisverzekering: 

Wij waren uitgeschreven uit Nederland maar hadden wel de plicht om de zorgverzekering aan te houden (dit is afhankelijk van hoe lang je weg gaat en of je terugkomt). Wij hebben gekozen voor een budget-pakket en de reisverzekering was zo’n 12 euro per maand.

camper reizen strand

Water, wassen, douchen, gas voor koken en koelkast:

Wij hadden daar zo’n 60 euro voor begroot maar afhankelijk van waar je bent en hoe het weer is, gebruikten we een droger voor de was en waren we meer kwijt. We deden meestal 1 x in de week de was bij bijvoorbeeld de Intermache, die bijna altijd wel een waskiosk heeft staan. Hier betaal je 4 of 8 euro afhankelijk van de grootte, maar is wel inclusief.

Omdat we een speciale waterfilter ingebouwd hadden, hoefden wij niet perse drinkbaar water te vullen en deden we het ook wel eens gratis bij een tankstation, begraafplaats etc. Drinkbaar water kost meestal 2 euro voor 100 liter. En douche je bij een betaalde camperplek of sportcomplex, dan betaal je meestal 1 tot 2 euro.

Overige kosten

Boodschappen: ca. 400 euro per maand
Onvoorzien en leuke dingen: ca. 100 euro per maand
Telefoon/internet abonnementen: ca. 30 per maand. Houd rekening met het Fair policy beleid van providers. De roamingkosten zijn eraf, maar verblijf je langer dan 4 maanden in het buitenland dan kunnen de kosten stijgen. Onze provider vulde dat beleid anders in en gaf ons per maand iets minder GB dan wat we afgesloten hadden.

Wij hadden nog andere kosten die we ook in Nederland maken. Dit is voor iedereen anders, zoals (spaar)geld voor de kinderen, goed doel, een verzekering….

Op de vaste lasten na, kun je het zo low budget maken als je zelf wilt.

Wat zijn jullie toekomstplannen?

Wij zijn weer gevestigd in Hengelo, in Twente. Marlo is weer aan het wennen op school en gaat straks weer naar klas 1, nu echt er klaar voor. Voor Marlo is het beter om de komende tijd z’n vertrouwde omgeving om zich heen te hebben: huisje, familie, vriendjes, school…….

Wij denken ondertussen na over werk en wat we daar mee willen. Natuurlijk missen we het vrije, reizende leven ook wel, maar in de nabije toekomst zal het gaan om korte reisjes (vakanties). Aschwin wil bijvoorbeeld graag het surfen verder onder de knie krijgen en wil graag in het najaar nog weer even surfen in Portugal. Het reizen met z’n drieën hadden we niet willen missen, maar in de verdere toekomst zien wij reizen met z’n tweeën ook wel zitten 😉

Wat we vooral belangrijk vinden is om het vrije gevoel in het dagelijks leven in Nederland te blijven integreren. Onze agenda zoveel mogelijk zelf bepalen, maar ook dat wat (onverwachts) op ons pad komt onderdeel te laten zijn. Want ook hier zijn de signalen en verrassingen om het dagelijks leven prettig vorm te geven. Als je er maar voor open staat. We willen onszelf en elkaar daar in ieder geval scherp in houden.

kind met honden

Als iemand dit nou leest en denkt: ‘vet, dat wil ik ook!’, welke tip zou je diegene dan willen geven?

Als je vertrekt, gun jezelf en elkaar de tijd om te wennen aan de nieuwe situatie met alle bijkomende ups and downs. Want wonen en reizen in een camper (met een kind) is echt anders dan 3 weken op vakantie met elkaar.

Neem de tijd hiervoor en zorg ook dat je gedurende de reis regelmatig momenten alleen iets doet, juist wanneer je met kinderen reist. Ga wandelen, op het strand liggen, een stadje ontdekken, ergens in stilte zitten of stuur je gezinsleden op pad zodat je even lekker het rijk alleen hebt in de camper voor je eigen proces/behoefte.

Waar kunnen we je het beste volgen?

Onze camperreis is in juni geëindigd maar we hebben wel wat verslag gedaan via onze besloten Facebook-site (Jenny Aschwin Bergsma). Even een vriendschapsverzoek doen en dan is het terug te zien en lezen.

 

Zero waste: 5 alternatieven voor alledaagse producten

zero waste

Zero waste leven (zonder afval) kan nogal een uitdaging zijn. Per dag openen we namelijk gemiddeld 7 verpakkingen. Verpakkingen die vrijwel meteen weer in de prullenbak verdwijnen en uiteindelijk vernietigd worden, of erger: decennia lang in de oceaan blijven drijven.

Ook gebruiken we thuis nog veel wegwerpproducten, vaak van plastic. Hoe ontkom je daaraan? En hoe gooi je minder verpakkingen weg? In dit blog geef ik je 5 zero waste alternatieven voor alledaagse producten.

1.    Zero waste douchen

Een van de makkelijkste plekken om te beginnen, is een zero waste badkamer. Shampooflessen zijn namelijk helemaal niet nodig. Veel shampoos uit een fles zijn sterk verdund, zij hebben als hoofdingrediënt water. Water heb je onder de douche genoeg…

Wat zijn dan alternatieven voor shampoo en douchegel in wegwerpflacons? Ten eerste kun je het gouden oude zeepblok weer in ere herstellen. Daar zit dan vaak geen verpakking omheen, of alleen een kartonnetje. En met een blok zeep doe je veel langer dan een fles douchegel!

Met dat blok zeep kun je ook je haren wassen. Dat kan met ‘gewone’ zeep, maar dan is het aan te raden je haren na te spoelen met appelazijn. Gelukkig zijn er tegenwoordig veel soorten shampoo bars te verkrijgen waarmee naspoelen niet meer nodig is.

Je hebt shampooblokken voor droog, vet, dik, dun of gekleurd haar in alle soorten en maten. Ook conditioners zijn in vaste vorm te verkrijgen! Hier doe je eveneens veel langer mee dan sterk verdunde shampoo uit een fles. Shampoo bars lijken duurder, maar ze gaan veel meer wasbeurten mee. Onderaan de streep zijn ze vaak juist goedkoper.

zero waste zeep

2.    Verse producten afdekken met een bijenwasdoek

Aluminiumfolie en huishoudfolie zijn enórm slecht voor het milieu en kun je maar beter mijden. Wil je graag zero waste je salade afgedekt in de koeling zetten of je broodjes meenemen naar de picknick? Dit kan met bijenwasdoeken. Bijen-wattes?

Bijenwasdoeken zijn katoenen doeken met bijenwas en jojoba-olie. Deze doeken zijn af te nemen met lauw water en dus herbruikbaar (alleen niet voor vlees en vis). Je kunt ze kant-en-klaar kopen, maar ook zelf maken.

Ga je zelf bijenwasdoeken maken, verwarm de oven dan voor op 80 tot 100 graden en leg bakpapier op de bakplaat. De gestreken katoenen doek leg je op je bakplaat en daar smeer je het mengsel van au-bain-marie gesmolten bijenwas en jojoba-olie op. Nadat je doek een paar minuutjes in de oven geweest is, herhaal je dit proces met de achterkant van de doek. Even drogen en klaar!

3.    Geen zakjes, maar bakjes

Super dat je je etensresten in de vriezer doet, maar die fijne hersluitbare zakjes van IKEA belanden uiteindelijk alsnog bij het plastic afval. Oei. De oplossing? Je eten zero waste invriezen in bakjes, heel veel bakjes, in alle soorten en maten. Ze nemen iets meer ruimte in in je vriezer, maar dat went gauw.

 

→ Lees ook: 10 manieren om zelfvoorzienend te leven

 

Het is aan jezelf welke bakjes je graag gebruikt. Zelf vind ik de stapelbare bakjes van hard plastic fijn, en hoewel ik ze in veelvoud gebruik, is het wel weer plastic. Er zijn ook alternatieven van RVS (Klean Kanteen) of van glas. Als ze maar herbruikbaar zijn.

4.    Thee zonder zakje

Wist je dat in de meeste theezakjes plastic verwerkt zit? En dat heel veel theezakjes niet biologisch afbreekbaar zijn? Jammer vind ik dat. Losse thee is net even wat meer werk, maar vaak lekkerder én je kunt zelf kiezen waar je de thee in doet.

Je kunt losse biologisch afbreekbare zakjes kopen, maar zero waste thee drinken kan ook met een ouderwetse (of nieuwerwetse 😉) theezeef. Na gebruik gooi je de gebruikte thee op de composthoop, theezeef even omspoelen en de zeef is klaar voor de volgende ronde.

Losse thee is tegenwoordig zelfs in supermarkten verkrijgbaar, al zit er dan vaak een verpakking om. Ik raad je zeker aan om met je eigen theeblik langs de speciaalzaak te gaan. Daar vullen ze deze graag voor je en zo zit je niet weer met een extra zakje of pakje.

zero waste thee

5.    Groente en fruit plasticvrij

In de supermarkt zijn groenten en fruit vaak verpakt in plastic. Zo blijft het voedsel langer vers en kan het dus langer verkocht worden en wordt er minder weggegooid. Toch wil je liever geen plastic, al helemaal als je op reis bent of off the grid woont. Hoe pak je dat aan?

Als eerste kun je kijken of er in de supermarkt een plasticvrij alternatief is. Soms heb je bakjes druiven maar ook losse trossen. Dan is de keuze snel gemaakt. Die losse trossen kun je in een papieren zak vervoeren, maar dit is niet nodig.

Al het fruit kun je gewoon los meenemen naar de kassa, of in een zelf meegebracht katoenen tasje of zakje. Dat scheelt al weer weggooien! Als je je groente of fruit los meeneemt, kun je het thuis gewoon even afspoelen.

Is er in de supermarkt geen zero waste groente of fruit te vinden, dan kun je altijd nog uitwijken naar de markt. Zero waste boodschappen doen op de markt is altijd een goed idee. Daar vind je bijvoorbeeld ook brood, koekjes en noten zonder verpakking. Denk je er dan aan zelf je (katoenen) zakjes en tasjes mee te nemen?

 

 

Vrijbuiters in het buitenland: Julie en Farzan

vrijbuiters in het buitenland

In de rubriek Vrijbuiters in het buitenland spreken we iedere maand een vrijbuiter die de oversteek heeft gewaagd. We stellen deze vrijbuiters vragen om erachter te komen:

  • Wie deze mensen zijn;
  • Waarom ze hun keuze hebben gemaakt;
  • Hoe hun dagelijks leven eruit ziet;
  • Wat dat dan kost.

Deze maand doen Julie en Farzan hun verhaal. Zij vertellen hoe het is om met hun bus Baloo door Europa te reizen.

Wie zijn jullie en wat is jullie avontuur in het buitenland?

Wij zijn Julie, Farzan en Baloo (onze Mercedes 609D uit ’88). Sinds 5 maanden reizen, wonen en werken we vanuit ons busje. We zijn vanuit Nederland door Frankrijk heen gereden om vervolgens 2 maanden door Portugal te reizen. Vanuit daar zijn we doorgereden naar Spanje, waar we op dit moment zijn. Toen we vertrokken hadden we helemaal geen plan en ook geen retourdatum.

Aangezien we beiden gek zijn op reizen en ontdekken, was het altijd al een droom om gewoon een keer zonder plan en tijdslimiet op reis te gaan. Maar aangezien we beiden geen kampeer ervaring hadden wisten we ook niet hoe het zou bevallen in realiteit. We stonden ervoor open om na een maand weer terug te keren of voor meerdere jaren op pad te gaan, zolang we gelukkig zijn met wat we aan het doen zijn.

Tot nu toe gaat alles beter dan we ooit hebben kunnen dromen, we komen op de mooiste plekken, hebben alle tijd om dingen te doen waar we gelukkig van worden (Meraki: “Doing something with soul, creativity or love – when you put something of yourself into what you’re doing, whatever it may be”). We komen nog dichterbij elkaar op relatiegebied, ontmoeten hele leuke en interessante mensen overal en het leukste van allemaal; elke dag is een verrassing.

vanlife vrijbuiters

Wanneer hebben jullie deze stap gezet en waarom toen?

We waren mid-2017 al aan het nadenken om samen een wereldreis te maken. Maar het leek ons leuk om een manier te vinden om wat langer op pad te kunnen. Op het internet zag je weleens van die droom foto’s voorbijkomen van koppels in hun omgebouwde busjes met de mooiste natuur achtergronden.

Ineens kwam van alles op ons pad waardoor we er steeds meer van overtuigd raakten dat zo een busje echt de ideale oplossing is voor ons. Eind 2017 hebben we Baloo gevonden, nog in zijn volledige legerkleur en ambulance inrichting vanbinnen. Zonder enige kluservaring zijn we begonnen met het ombouwen, gelukkig kregen we veel hulp van Farzan’s vader. Een jaar later, in januari 2019 waren we klaar om te vertrekken.

In de tussentijd hebben we onze meeste bezittingen verkocht of weggeven. Toen we vertrokken hadden we geen huis, vaste baan of onnodige spullen meer. Dit voelde heerlijk, alles wat we bezitten past in zo een kleine ruimte. We hebben wel heel bewust gekozen om op een hoogtepunt van ons leven te vertrekken op het gebied van gelukkig zijn: We wisten beiden goed waar we gelukkig van worden in ons leven en konden dit ook toepassen in Amsterdam. Het leek ons daarom een goed moment om die energie te gebruiken om daarmee meer van de wereld te ontdekken.

Wat is tot nu toe het hoogtepunt van jullie avontuur?

Dat is een lastige vraag om te beantwoorden. Het feit dat elke dag een nieuw avontuur is, is voor ons misschien wel het mooiste van deze reis. Ook was de dag van vertrek uit Nederland, dat het harde werken zich eindelijk had beloond in het wegrijden, was ook zeker een magisch moment van de reis.

Voor we vertrokken maakten veel mensen voor de grap (of deels serieus, je weet het maar nooit 😉 ) de opmerking dat als je met z’n tweeën zolang in zo een kleine ruimte moet leven waarschijnlijk helemaal gek kan worden van elkaar en misschien wel een stuk eerder thuis kan komen dan verwacht.

We zouden als een ander hoogtepunt kunnen benoemen hoe blij we zijn met hoe dat zich heeft uitgepakt tijdens onze reis. Natuurlijk kom je elkaar veel sneller tegen, maar we realiseren ook veel meer hoe sterk onze band is en het heeft ons alleen maar nog dichter bij elkaar gebracht.

van kitchen

Wat is de grootste uitdaging (geweest) en waarom?

De eerste grote uitdaging was het ombouwen. We hadden ten eerste geen klus ervaring en ook het inkopen van het bouw materiaal was lastig. We wilden graag dingen die er esthetisch mooi uitzagen, betaalbaar waren binnen ons budget maar hierbij kwam er ook nog bij dat het niet veel mocht wegen. Daarom hebben we soms dagen onderzoek moeten doen voor 1 aankoop. Maar ook hier kom je erachter dat het een leerproces is, als je blijft doorzetten kom je er altijd wel.

Een andere uitdaging was het veranderen van de mindset in het begin. Dit leven heeft een hele andere snelheid dan het leven in Amsterdam, waar je dagen vaak volgepland waren en je altijd snel van het een naar het ander kon.

In het begin moesten we wennen aan het leren loslaten van het ‘moeten’. Het was een grote shift maar we worden er steeds beter in. Alles gaat langzamer en dat is oke, zodra je eraan went is het zelfs vele malen lekkerder om zo bewust en langzaam van elk moment van de dag te genieten dan 10 dingen doen maar allemaal te gehaast om echt realiseren wat voor moois elk moment met zich mee kan brengen.

Hoe ziet een normale dag in jullie leven eruit?

Dit varieert heel sterk. Maar wat bijna altijd terugkomt is dat we elke dag veel tijd besteden aan het koken van de lekkerste maaltijden. Hier nemen we echt alle tijd voor, dit is namelijk een van onze grootste passies.

Vaak nemen we ook de tijd in de ochtend om rustig wakker te worden, te mediteren en eerst een lekker koffietje doen en gewoon genieten van elkaars aanwezigheid en de mooie uitzichten die we hebben. En sommige dagen nemen we daarna lekker tijd om te ontspannen in de natuur of bezoeken we mooie steden en andere dagen gaan we naar koffiezaakjes om te werken aan onze projecten.

Farzan werkt vanuit zijn laptop en maakt websites en geeft advies aan startende ondernemers. En ik ben als yoga-lerares op zoek naar ruimtes waar ik ook lessen kan geven en tegelijkertijd ontwerp ik ook mijn eigen handgemaakte sieraden, om dit onderweg ook te kunnen verkopen en in de toekomst op onze webshop.

Maar op het moment zijn we ook bezig met het ontwikkelen van onze eigen Meraki workshops, waarbij we onze krachten kunnen bundelen. Hiermee willen binnenkort onderweg dag-retreats organiseren, met yoga lessen en happiness-workshops (gebaseerd op mindfulness, neurowetenschappen en emotionele intelligentie), inclusief de lekkerste en gezonde verse maaltijden.

Dit is het doel voor ons voorlopig, om onze volledige passie in een project te kunnen stoppen waar we ook onze inkomen mee kunnen verdienen. Dat kunnen we reizend blijven doen, maar ook als we besluiten om weer in een huis zonder wielen te gaan wonen.

Hiernaast zijn we nog een klein projectje aan het opzetten: Mindful Coffee. We willen dan op sommige dagen op leuke plekken gaan staan met een doorstroom van mensen, waar we een tafel en stoelen voor ons busje gaan zetten met een krijtbord waar alles staat uitgelegd. Mensen mogen komen zitten en op donatie basis een lekkere barista koffie bestellen. Aangezien we geen electrische koffieapparaten hebben, wordt elke koffie met de hand gemaakt, wat zeker een paar minuten kan duren.

In de tussentijd nodigen we mensen uit om lekker een gezellig bewustzijn/mindful momentje te nemen. Hiervoor hebben we zelf leuke kaarten ontwikkelt met vragen, die ze aan zichzelf kunnen vragen, aan degene met wie ze zijn of aan een onbekend iemand die ernaast zit. De vragen zijn vaak simpele dingen, die wel kunnen leiden tot de leukste gesprekken. Zoals bijvoorbeeld “wanneer was de laatste keer dat je moest huilen van het lachen?” of “wat maakt jou echt gelukkig?”. Ook is dit een moment voor mensen om even uit alle ‘gehaastheid’ van het dagelijkse leven te kunnen ontsnappen en de kracht van het ‘zijn in het nu’ te kunnen ervaren.

vanlife spain vrijbuitersnest

Wat kost deze levensstijl ongeveer per maand en waar bestaan deze kosten uit?

Het mooie aan zo een reis is dat het zoveel kan kosten als je zelf wilt. Een van de grootste kosten die we hebben is het tanken. Maar als je wat langer op dezelfde plek bent heb je die kosten eigenlijk ook niet.

We hebben tot nu toe geen dag geld betaald aan een betaalde camper-spot en staan bijna elke dag op een plek waar we in Nederland alleen maar van konden dromen. Tegenwoordig is het ook heel makkelijk om overal op de wereld de mooiste gratis spots te vinden, vooral met een app zoals Park4Night. Ook kan je daar alle punten vinden waar je gratis water kan vullen of gratis douches kan vinden.

Dus over het algemeen zijn de grootste kostenposten voor ons: diesel, boodschappen, autoverzekering en belastingen. Aangezien eten onze grootste passie kunnen we het niet weerstaan om in de leuke steden uit eten te gaan, maar als je dat niet zou doen kom je per maand uit op ongeveer 500-800euro aan vaste kosten.

Als je zou willen zou je het zelfs redden met een paar honderd euro per maand aan vaste kosten. Dit zien we bij veel mensen die we tegenkomen, maar dan bespaar je wel echt op de boodschappen en het uitgebreide koken. Wel is het belangrijk om altijd een kleine reserve te hebben voor onvoorziene kosten, vooral als je verder wilt reizen. Zoals visum kosten, veerboot kosten en de aller minst leuke kosten; garage kosten als er iets stuk mocht gaan.

Wat zijn jullie toekomstplannen?

Voorlopig bevalt dit leven ons steeds meer en meer en zijn daarom ook nog niet van plan om te stoppen met reizen. We willen binnenkort via zuidoost Frankrijk doorrijden naar Italië. Daarvan uit willen we heel graag de kust ontdekken tussen Slovenië en Griekenland en alle landen ertussen.

Zodra we zover zijn, kijken we weer verder waar we dan zin in hebben. Het zou ook kunnen dat we halverwege al van plannen veranderen. Wat we wel heel graag willen is om onze eigen projecten te starten. Binnenkort willen we al kijken of we plekken kunnen vinden om het een aantal keer te laten proefdraaien, om aan de hand van de feedback het nog beter te kunnen uitwerken.

En verder dan dat kijken we nog niet echt. We hopen steeds leuke mensen tegen te komen, die ons weer inspireren met hun verhalen.

mercedes van vrijbuitersnest

Als iemand dit nou leest en denkt: ‘vet, dat wil ik ook!’ welke tip zou je dan mee willen geven?

Het allerbelangrijkste als je ook zoiets zou willen doen is; gewoon doen! Zeg tegen jezelf ik ga dit doen! Als het dan eng voelt, zo een grote stap, of als je obstakels ziet (ook wij zijn door dat proces heen gegaan), focus je dan op alles wat je nodig hebt om je doel toch te bereiken.

Je hoeft niet volgende week te gaan vertrekken, maar zodra je dat besluit hebt genomen merk je dat opeens alles in het leven op je pad komt. Je begint je ideeën te bespreken en ineens bieden mensen precies aan wat je nodig hebt of kennen ze de juiste persoon die je verder kan helpen.  Alleen het feit al dat je met jezelf hebt afgesproken dat je je concreet dromen gaat waarmaken, geeft je een soort innerlijke energieboost die niet te beschrijven is.

Zodra je zo ver bent, raden we heel erg aan om genoeg ‘vanlife’ videos te bekijken op youtube en verhalen te lezen op blogs over hoe het ombouw proces gaat. Alle leuke en minder leuke praktische aspecten van dit leven en veel tips over hoe iedereen op zijn eigen manier al reizend een inkomen verdient.

Via waar kunnen we jullie het best volgen?

Op dit moment houden we alles van onze reis dagelijks bij via Instagram: @project_meraki_ , mocht je toevallig in de buurt zijn stuur ons dan een bericht om samen een lekker koffietje te doen!

Binnen een maand gaat onze site ook live. Daarin kan je onder andere alle praktische informatie vinden over ons ombouw proces. Hiermee willen we graag ons jaar aan onderzoek delen met andere mensen die ook een busje willen ombouwen. De site is nu nog niet live, maar het adres is: www.projectmeraki.nl

10 Manieren om zelfvoorzienend te leven

Zelfvoorzienend leven moestuin

Zelfvoorzienend leven betekent voor iedereen iets anders. In de basis komt het er op neer dat je niet afhankelijk bent van anderen. Dit kan zijn dat je off-grid wil, dus niet aangesloten op de nutsvoorzieningen, maar je kunt ook kleiner beginnen.

In dit blog geef ik je 10 tips om zelfvoorzienend te leven. En dat hoeft helemaal niet veel geld te kosten!

1. Dieren voor levensonderhoud

Natuurlijk is een kat of hond in huis heel gezellig. Je kat vangt ook nog eens muizen (en Joost mag weten wat nog meer) en de hond jaagt de postbode weg, top! Toch kosten deze dieren waarschijnlijk meer dan ze opleveren.

Welke dieren helpen je dan wel op weg naar een zelfvoorzienend leven? Een voor de hand liggende optie is de kip. Kippen lusten graag jouw GFT-afval en maken in ruil daarvoor heerlijke eitjes. Hier lees je meer over de beste legkippen.

Liever een stukje vlees? Houd dan vleeskippen, koeien, schapen of varkens. Deze mag je zelf slachten, mits pijnloos, maar het vlees mag je niet verkopen of weggeven. Zorg dus dat je een goede vriezer hebt.

kippen houden eieren

2. Groenten, fruit en kruiden verbouwen

Om je eigen groenten en fruit te verbouwen, heb je echt geen hectare grond nodig. Je kunt zelfs gewoon beginnen op je balkon of in potten binnenshuis. En kruiden kweken kan op je aanrecht! Rozemarijn, munt, oregano… Ziet er ook nog eens gezellig uit.

Voordelen van eigen groenten en fruit verbouwen zijn:

  • Geen bestrijdingsmiddelen
  • CO2-neutraal omdat geen transport
  • Altijd vers en extra lekker

3. Je eten goed bewaren

Fruit en groenten bederven snel, en bedorven vlees zit vol ziektekiemen. Dat wil je niet. Daarom kun je vlees invriezen of pekelen. Fruit en groenten kun je drogen, inmaken, wecken of fermenteren. Wist je dat gefermenteerd eten ontzettend goed is voor je darmflora?

4. Voldoende water op voorraad

Het klimaat verandert, het wordt steeds droger en schoon drinkwater wordt minder vanzelfsprekend. Zorg er daarom voor dat je altijd voldoende water hebt. Ook handig als je niet aangesloten bent of wil zijn op de waterleiding.

Zo kun je zelf een waterput slaan, lees hier hoe. Maar altijd een paar dichte flessen water op voorraad is geen overbodige luxe. Per persoon gebruik je per dag ongeveer 3 liter water. 2 om te drinken, 1 om te koken.

Pomp je zelf water op, zorg dan ook dat het goed gefilterd wordt. Met een systeem tussen de leiding of met een waterfilter van Berkey.

5. Regenwater opvangen

Je wil dus genoeg water hebben. Verpakt water en leidingwater opslaan is een optie, maar het is ook erg efficiënt om regenwater op te vangen in een regenton. Water in een regenton is perfect water voor je veestapel of je moestuin. En als je het filtert, kun je regenwater ook in huis gebruiken. Voor bijvoorbeeld de vaat of als douchewater.

6. Zelf energie opwekken

Om je eigen energie op te wekken, is wel even een investering nodig. Deze investering heb je echter zo weer terugverdiend. Ook is deze manier van stroomvoorziening veel liever voor onze Moeder Aarde.

Energie opwekken kan met een windmolen, watermolen of gewoon zonnepanelen. Deze energie sla je dan op in accu’s, zodat je altijd voldoende stroom hebt. Weten wat je nodig hebt en hoeveel? Neem contact op met het Off-gridcentrum.

7. Een composttoilet in je huis

Dagelijks spoelen we liters en liters schoon drinkwater door het toilet. Zo zonde! En lastig als je niet bent aangesloten op riolering. Een composttoilet is een goede oplossing.

Vroeger werden deze toiletten altijd buiten neergezet omdat ze niet fris roken. Omdat tegenwoordig de urine van de ontlasting wordt gescheiden, is dat niet meer aan de orde. Een composttoilet stinkt niet.

De resten gooi je op de composthoop, eventueel in een biologisch afbreekbare zak. Dan, zodra alles gecomposteerd is, bemest je je moestuin ermee. De urine kun je opvangen in een Ejektor tank en verdunnen met water. Is je moestuin ook erg blij mee.

8. Schoonmaakmiddelen zelf maken

Schoonmaakmiddelen en verzorgingsproducten kun je makkelijk zelf maken. Schoonmaakmiddelen zitten vol chemicaliën, verzorgingsproducten bevatten vaak het omstreden palmolie. En raad eens: deze ingrediënten zijn helemaal niet nodig! De natuur biedt ons meer dan we nodig hebben.

Een aantal simpele receptjes:

  • Ontvetter: azijn en citroen in een plantenspuit;
  • Wasmiddel: gekneusde klimop (bevat saponine, dat is natuurlijke zeep);
  • Haarmasker: 2 delen honing op 1 deel olijfolie. Verwarmen, 30 minuten inwerken, uitwassen.

klimop saponine wasmiddel

9. Een eigen bedrijf beginnen

Als je voor een baas werkt, ben je altijd afhankelijk van zijn grillen. Regel het daarom lekker zelf en begin je eigen bedrijf. Verkoop bijvoorbeeld de eieren van je legkippen, of leef als een digitale nomade en verdien je geld online.

Er zijn talloze manieren te bedenken om een eigen bedrijf te starten. Dit is alleen niet voor iedereen weggelegd. Werk je toch liever voor de baas, dan kun je er ook voor zorgen dat je werk niet plaatsgebonden is. Ook dat geeft al veel vrijheid en zelfbeschikking, zonder de onzekerheid van het ondernemerschap.

10. Leer te leven met minder

Eigenlijk had dit punt 1 moeten zijn. Zelfvoorzienend zijn is namelijk een mindset. Deze maatschappij is gericht op consumeren, en daarom denken we heel veel nodig te hebben. Dit is echter niet waar. We hebben helemaal niet veel nodig! Minimalisme wint niet voor niets aan populariteit.

Hoe meer je je eigen behoeftes duidelijk hebt, hoe minder moeite je hoeft te doen voor randzaken. En hoe minder randzaken, hoe minder geld je nodig hebt, hoe minder je hoeft te werken. Resultaat: meer tijd voor de leuke dingen! Je moestuin onderhouden bijvoorbeeld, of met je kippen knuffelen.

Zelfvoorzienend zijn is even een omslag. In je gewoontes en in je mindset. Maar als je je leefstijl stap voor stap durft aan te passen, volgt gauw de vrijheid die je zoekt.

4 redenen om verliefd te worden op de Rocket Stove

wat is een rocket stove

De rocket stove is een absolute must-have in je tiny house, yurt of andere alternatieve woning. Hij stookt schoon, efficiënt en je kunt er ook nog eens op koken. Klinkt goed, toch? Maar er is meer wat de rocket stove uniek in zijn soort maakt.

In dit blog bespreek ik:

  • Wat de rocket stove uniek maakt;
  • Hoe het kan dat je met een rocket stove tot 90% brandstof bespaart;
  • Waarom de rocket stove geen rook produceert;
  • Dat je een rocket stove om kunt bouwen tot mass heater.

1.    De rocket stove heeft een uniek systeem

Al eeuwenlang wordt er met hout en ander brandbaar materiaal gestookt. Dit gebeurt op allerlei manieren, ook binnenshuis: door middel van een open haard, kachel of finoven. De rocket stove werkt net even anders dan de “standaard” kachels.

Het principe

Bij andere kachels wordt vaak rechtstreeks naar boven en naar buiten gestookt. Met de rocket stove wordt juist naar achteren gestookt. Het vuur wordt naar binnen gezogen, in de geïsoleerde buis die heatriser genoemd wordt. Daar loopt de temperatuur op tot meer dan 1000°C. Dat zorgt ervoor dat het hete gas opstijgt, tegen de stalen buitenkant komt, daar afkoelt en weer neerdaalt.

Door deze manier van stoken ontstaat er een enorme trek. Die trek zorgt er dan weer voor dat je de warme lucht tot 5 meter door horizontale buizen kunt sturen. Die buizen kun je gebruiken voor vloerverwarming of om je rocket stove om te bouwen tot een mass heater. Op de mass heater kom ik later terug.

rocket mass heater

2.    Met de rocket stove bespaar je tot 90% brandstof

Met de ‘gewone’ kachel heb je bergen met hout op voorraad. Wel zo handig, op de koude winterdag, want dan stook je er nogal wat hout doorheen. De rocket stove verstookt echter heel wat minder.

Voluit stoken

Je hebt dus maar ongeveer een tiende van je reguliere brandstof nodig. Dat is nogal een belofte. De truc hiervan zit ‘m vooral in het feit dat de rocket stove niet te reguleren is. Je stookt altijd voluit en zorgt daarmee altijd voor een volledige verbranding. Zo maak je optimaal gebruik van je brandbare materiaal.

Ook helpt het natuurlijk dat je naar achteren stookt, in plaats van omhoog. Hiermee verlies je veel minder warmte die anders meteen in de schoorsteen zou vervliegen. De rocket stove hoef je maar een uur of twee te stoken om je woonkamer een dag te verwarmen!

3.    De rocket stove produceert geen rook

Met de rocket stove produceer je geen fijnstof en er komt geen rook uit je schoorsteen. Ook zit er in de kachel geen asla. Gewoon, omdat die niet nodig is.

Hoge temperaturen

Met een rocket stove stook je altijd voluit. En omdat je naar achteren stookt, kunnen de temperaturen oplopen tot boven de 1000°C! Met een stalen kachel ligt de temperatuur vaak niet hoger dan 600°C. Gevolg: bij een metalen kachel zie je veel roetvorming en dikke rookpluimen uit de schoorsteen.

Bij de rocket stove is dit niet het geval. Geen roetvorming, geen vieze rookpluimen. Deze kachel kan, met de juiste verhoudingen, een efficiëntie bereiken van meer dan 90%. Gewone kachels zitten vaak tussen de 60 en 70%.

Je uitstoot bestaat bij een efficiëntie van meer dan 90% slechts uit waterdamp en CO2. En zelfs die CO2 in zeer beperkte mate: als je alles goed afstelt, dan kan dit uitkomen op minder dan 10PPM. Wil je dit bereiken, dan moet je ook vooral veel kleine stukken brandbaar materiaal gebruiken.

4.    De rocket stove is om te bouwen tot rocket mass heater

Om optimaal gebruik te maken van de rocket stove, kun je er een rocket mass heater (RMH) van maken. Dat doe je door een thermische massa te creëren om de horizontale buizen van je afvoer. Daardoor blijft de warmte langer in je huis én kun je heerlijk bovenop je warmtebron zitten.

rocket mass heater

Thermische massa

De thermische massa om je rocket stove en diens warme buizen wordt vaak van leem, klei of cob gemaakt. Deze materialen slaan de warmte goed op en zijn hittebestendig. Mocht er toch een scheurtje in je leem komen, dan maak je dit gewoon een beetje nat en smeer je de scheur weer dicht.

Het fijne van de rocket mass heater is dat je het precies zo ontwerpen kunt als je zelf wil. In principe kan de horizontale buis van de rocket stove 5 meter lang zijn. Hoe je dat invult is volledig aan jou. Veelal wordt er een bank gemaakt met natuurstenen toplaag zoals hierboven te zien is.

Omdat de rocket mass heater veel warmte opslaat, heb je nog uren na het stoken een aangename stralingswarmte. Ook blijft de contactwarmte, dus de warmte aan je billen als je op je RMH zit, tot een dag na het stoken aangenaam.

Weten waar je zo’n rocket stove kunt bemachtigen? Kijk vooral eens bij de Rocket Stove Store. Wil je een rocket mass heater (laten) bouwen? Dan kun je terecht bij Vuur & Leem.

5 Alternatieven voor regulier onderwijs

alternatieven regulier onderwijs

Dit blog is in samenwerking met Lotje van Hedendaagse Hippies

In het reguliere onderwijs wordt je geleerd om binnen de lijntjes te kleuren, om te doen wat er gezegd wordt en je braaf in te schikken. De druk om te presteren in deze maatschappij wordt steeds harder opgevoerd vanaf een steeds jongere leeftijd.

Wellicht voel je je niet zo op je gemak bij het grid van traditioneel onderwijs waar je je kind aan zou moeten onderwerpen. Of ben jij een van de vele vrijbuiters die geen vaste verblijfplaats heeft en het heerlijk vindt om vrij te zijn om te gaan en staan waar je maar wilt? Hoe doe je dit als je kinderen straks naar school moeten? In onze maatschappij zijn kinderen immers verplicht om naar school te gaan.

In deze blog kun je lezen over

  • Drie mogelijkheden om je kind niet naar school te laten gaan
  • Twee schoolopties die wellicht beter bij een vrijbuiter passen
  • Wat dat dan kost.

Drie mogelijkheden om je kind niet naar school te laten gaan

Er zijn veel redenen om je kind niet naar school te willen laten gaan. Misschien vind je het fijn je kind veel bij je te hebben, ben je veel op reis of heb je bezwaar tegen de traditionele onderwijsvorm. Wat zijn dan je opties? En hoe pak je dat aan?

thuisonderwijs knutselen

1. Thuisonderwijs

Heb jij alle scholen in de buurt bekeken, maar geen school gevonden die past bij jouw levensovertuiging? Dan kun je in Nederland thuisonderwijs gaan geven. Dit houdt in dat je zelf lesmateriaal aanbiedt aan je kind(eren). Je bent actief betrokken bij zijn of haar educatie en dit is volledig je eigen verantwoordelijkheid.

Hiervoor moet je wel eerst door een aantal juridische hoepels springen vanwege de leerplicht. Thuisonderwijs is in Nederland niet opgenomen in de wet. Daarom is vrijstelling van de leerplicht niet gemakkelijk te regelen. Dit zijn de gronden waarop je vrijstelling kunt aanvragen:

  • Schoolongeschiktheid
  • Richtingsbezwaar
  • School in buitenland
  • Trekkend bestaan

Hoe dit precies werkt lees je hier.

Gelukt? Dan heb je vrijstelling van de leerplicht gekregen en trekt de staat zijn handen af van jouw kind(eren). Voor veel vrijbuiters zal dit waarschijnlijk een fijne gedachte zijn. Nu kun je zelf bepalen wat je je kinderen leert en het onderwijs voor je kinderen vormen naar jouw normen en waarden.

Je kunt je kinderen alles leren over wat de natuur, ze meenemen op reis en het curriculum afstemmen op het tempo van je kind. Je kan zelf helemaal het lesmateriaal bedenken, het online aanschaffen of cursussen zoeken voor je kind. De kosten van thuisonderwijs zijn dus zo hoog of laag als je zelf wil.

2. Unschooling

Ben jij een vrijbuiter die graag wil dat je kind dicht bij zichzelf blijft en dat er geen nadruk op presteren ligt? Vind je het belangrijk dat er veel ruimte is voor creativiteit en vrij spel? Ben je van mening dat je kind genoeg vrijheid moet krijgen om zijn eigen leven (en dus ook educatie) vorm te geven? Dan is unschooling wellicht het onderwijs wat past in jullie leven.

Unschooling vindt thuis plaats en valt dus ook onder het thuisonderwijs, hiervoor heb je dus wel weer vrijstelling nodig van de leerplicht. Het verschil met unschooling en traditioneel thuisonderwijs is dat je geen lesstof aanbiedt.

Je volgt compleet de interesses van je kind, net als in het Democratisch onderwijs. Bij unschooling wordt er van uit gegaan dat een kind op een natuurlijke manier leert en zich het beste zal ontplooien als het de kans krijgt om zijn eigen weg te banen.

Dit betekent niet dat je als ouder lui in je hangmat kan gaan liggen. Er moet wel gezorgd worden voor een stimulerende omgeving. Ook moet er gezocht worden naar creatieve manieren om de interesses van het kind steeds uitdagender te maken zodat het kind tot ontplooiing kan komen.

Ben je nieuwsgierig geworden naar unschooling? Lees dan mijn blog over waarom wij overwegen onze dochter te ‘unschoolen’.

3. De Wereldschool

Ben jij een vrijbuiter die vaak op reis is of in het buitenland verblijft? De Wereldschool biedt Nederlandse kinderen die in het buitenland verblijven kwalitatief Nederlands onderwijs.

Ouders kunnen lespakketten kopen bij de Wereldschool en deze zelf aan hun kinderen geven onder (online) begeleiding van een bekwame docent. Ook kunnen er bepaalde vakken online gevolgd worden.

De wereldschool heeft drie uitgangspunten waar ze aan willen voldoen:

  • individualiseren (het lesprogramma wordt aangepast op het tempo en niveau van je kind);
  • actualiseren (ze werken volgens moderne methodes);
  • activeren (het lesprogramma stimuleert de leerling).

Je kan verschillende pakketten inkopen. Bijvoorbeeld alleen een bepaald vak zoals Nederlands of rekenen. De prijzen hiervoor liggen tussen de €100,- en €2950,- per vak per leerjaar.

Ook kun je een compleet lespakket voor een (half) leerjaar aanschaffen. De kosten hiervan variëren per leerjaar maar zullen rond de €4.000 per leerjaar liggen. Dat komt neer op ongeveer €350,- per maand

Twee schoolopties die wellicht beter bij een vrijbuiter passen

Zie jij het niet zitten om je kind zelf les te geven, maar krijg je wel lichtelijk de kriebels van de scholen waar kinderen netjes in rijtjes zitten, binnen de lijntjes leren kleuren en van jongs af aan overladen worden met toetsen?

Dan is de keuze in Nederland best groot. Het kan wel zijn dat je voor deze scholen iets verder moet rijden. Hieronder twee schooltypes die kinderen net iets vrijer laten dan de gemiddelde openbare basisschool.

alternatief onderwijs

1. Regulier onderwijs met een eigen filosofie

Je hebt tegenwoordig keuze uit verschillende onderwijsfilosofieën. Zo kun je kiezen voor onderwijs dat handelt volgens een bepaalde levensovertuiging, zoals een Christelijke of Islamitische school. Ook heb je scholen die er een speciale onderwijsfilosofie op na houden. In Nederland zijn montessori, dalton, jenaplan en de vrije school bekend.

Deze scholen onderschrijven allemaal dat onderwijs meer afgestemd dient te worden op het individu en dat leren niet alleen gebeurt door middel van boeken en rijtjes stampen. Deze onderwijsmethodes verschillen erg van elkaar.

Zo wordt er op de vrije school veel klassikaal lesgegeven (op een spelende wijze) en werken kinderen op jenaplan en montessorischolen vaak zelf aan taken. Op een Daltonschool maakt de leerling zelf zijn leerplan.

Vind jij natuur en natuurlijke materialen heel belangrijk? Dan is de vrije school wellicht wat voor jou. Wil jij je kind juist wereldwijs maken en vind jij zijn rol in de maatschappij het belangrijkste? Dan gaat van jenaplanonderwijs jouw hart wellicht wat harder kloppen.

Ook binnen regulier onderwijs zijn dus alternatieven te vinden die meer kindgericht zijn dan prestatiegericht. Het grote voordeel hiervan is dat deze scholen gewoon gesubsidieerd worden door de overheid, waardoor je geen of een minimale eigen bijdrage betaalt.

2. Democratisch onderwijs

Democratisch onderwijs is een relatief nieuwe vorm van onderwijs, waar kinderen heel veel vrijheid hebben. Er wordt gewerkt aan intrinsieke motivatie van de studenten en er is geen vast curriculum. Democratische scholen geven kinderen de ruimte om zelf te bepalen wat ze leren, wanneer en hoe ze dat willen invullen. Bij veel democratische scholen wordt zowel basis- als voortgezet onderwijs aangeboden.

‘Dat kinderen leren lezen, schrijven en rekenen is een ‘natuurlijk’ bijproduct van het feit dat ze deelnemen aan een samenleving waarin je die dingen nu eenmaal moet kunnen.’ Een ander belangrijk principe van de democratische school is dat leerlingen zelf meedenken en mee beslissen over alle belangrijke zaken binnen de school.

Binnen het democratisch onderwijs is gelijkwaardigheid van groot belang. Daarom worden beslissingen binnen de school volgens het sociocratisch principe genomen: iedere betrokkene moet instemmen, anders wordt de verandering niet doorgevoerd. Hierdoor krijgen de studenten een groot verantwoordelijkheidsgevoel.

Een school waar kinderen worden vrijgelaten en tot mondige wereldburgers worden gevormd trekt natuurlijk veel aandacht. Er is dan ook veel kritiek op deze scholen. Ze leveren namelijk niet per definitie leerlingen met een diploma op zak af. Leerlingen mogen zelf kiezen of ze een diploma willen halen of misschien een paar certificaten.

Op democratische scholen wordt niet veel met toetsen gewerkt. Daarom zijn deze scholen particulier en ontvangen deze geen subsidie van de overheid. Als ouder betaal je dus zelf de schoolkosten. Vaak ligt de bijdrage tussen zo’n 300 en 500 euro per maand, qua kosten ongeveer gelijk aan de Wereldschool.

 

Vrijbuiters in het buitenland: Ron en Matty wonen al 2 jaar op een zeilboot

vrijbuiters in het buitenland boot matty en ron

In de rubriek Vrijbuiters in het buitenland spreken we iedere maand een vrijbuiter die de oversteek heeft gewaagd. We stellen deze vrijbuiters vragen om erachter te komen:

  • Wie deze mensen zijn;
  • Waarom ze hun keuze hebben gemaakt;
  • Hoe hun dagelijks leven eruit ziet;
  • Wat dat dan kost.

Deze maand bijten Matty en Ron de spits af. Zij vertellen je meer over hoe het is om te leven op een zeilboot, op en rond de Middellandse Zee. 

Wie zijn jullie, waar wonen jullie en waarom wonen jullie zo?

vrijbuiters in het buitenland boot ron en matty

Wij zijn Ron, Matty en Captain Jack (onze in Griekenland geadopteerde Jack Russel). We wonen nu bijna twee jaar op een kleine zeilboot. Twee jaar geleden zijn we vertrokken met de Janna, een Cornish Crabber van slechts 7 meter lengte en zonder basale voorzieningen, zoals toilet, stromend water, koelkast en stahoogte.

Hiermee zijn we grotendeels over zee van Nederland naar Griekenland gevaren, een volgens sommigen onmogelijke opgave. Sinds een maand zijn we de trotse eigenaren van Coco, onze nieuwe zeilboot van 9,5 meter lengte. Nog steeds niet heel groot, maar wél met een aantal basisvoorzieningen en dat maakt het leven wat makkelijker. Voor ons voelt een koelkast inmiddels als echte luxe.

Wonen op een boot is avontuurlijk en geeft veel vrijheid. Waarom zou je werken als je geld hebt?  Beter eerst genieten van het leven en als het geld op is, zien we weer verder. Veel mensen denken dat dit alleen voor de hele rijken is weggelegd, maar niets is minder waar.  Je moet alleen wel accepteren dat je een aantal zekerheden opgeeft, zoals je financiële zekerheden, je huis, je werk, je sociale netwerk, etc.

Wanneer hebben jullie deze stap gezet en waarom toen?

April 2017 zijn we uit Nederland vertrokken. Het plan is ontstaan toen we in 2015 vier maanden met de Crabber naar de Oostzee zijn geweest en we erachter kwamen dat je hier best op kon wonen. Het is weliswaar klein en spartaans, maar de wereld is je huis en je hebt alle tijd.

Het leven op een boot is langzaam leven. We hebben geen last meer van de ‘ratrace’. Daarnaast hebben we van dichtbij meegemaakt hoe het leven ook ineens afgelopen kan zijn. Dat maakt het nemen van zo’n beslissing misschien makkelijker, zo merken we ook aan andere vrijbuiters die we onderweg tegenkomen.

vrijbuiters in het buitenland cornish crabber

Waar zijn jullie het meest trots op?

Trots zijn we vooral dat we de stap hebben gezet ondanks alle twijfels en onzekerheden die erbij komen kijken. We hebben ons huis met al onze spullen verkocht en/of weggegeven, onze vaste banen opgezegd en we moesten ons uitschrijven uit Nederland.

We leven nu van de opbrengsten van ons huis, bouwen geen AOW en pensioen meer op, dus onze financiële toekomst op de lange termijn is onzeker. Maar: wie dan leeft, wie dan zorgt.

Wat vinden jullie de grootste uitdaging van deze levensstijl en waarom?

Het aangaan van het avontuur is waarschijnlijk de grootste uitdaging. We zijn op elkaar aangewezen om er elke dag iets moois van te maken. We leven met de dag op het ritme van de zon. Zelden zetten we een wekker, maar zijn altijd vroeg op. We hebben geen opgelegd ritme meer van een vaste baan en een eigen huis, maar moeten het leven zelf zin geven.

Onze levensstijl vraagt de nodige creativiteit en flexibiliteit. Het avontuur brengt soms hele mooie dingen op je pad, maar soms ook problemen waar je niet op zit te wachten en die we zelf moeten oplossen in een vreemd land en met minimale middelen. Dat kan motorpech zijn, maar ook middenin de nacht uit een idyllische ankerbaai verjaagd worden, omdat de wind naar de verkeerde richting is gedraaid.

Hoe ziet een “normale” dag in jullie leven eruit?

We staan vroeg op om met de hond te wandelen en koffie te drinken. Daarna doen we de dingen die moeten of mogen: poetsen, boodschappen halen, klussen aan de boot, schrijven voor de website, boekje lezen, dingen uitzoeken etc.

jack russel vrijbuiters in het buitenland

Als we gaan varen, vertrekken we vroeg en zijn we vaak de hele dag onderweg. Een normale dag bestaat eigenlijk niet. Plannen veranderen steeds, ook onderweg nog. Leven op een boot ziet er iedere dag ook letterlijk anders uit. We liggen steeds op nieuwe plekken, vaak midden in de natuur, in prachtige baaien of met weidse uitzichten en zijn altijd buiten.

Dagelijkse dingen kosten meer tijd dan normaal, want op elke plek moet je opnieuw uitvinden waar je eten en drinken kunt krijgen, wie je buren zijn, of je ligplek veilig is en ook blijft als de wind draait, waar je de was doet en hoe etc.

We komen veel mensen tegen van over de hele wereld. Het zijn vaak spontane ontmoetingen op straat of tijdens een wandeling op het strand. In Griekenland en  andere mediterrane landen zijn de mensen vaak erg vriendelijk en spontaan. Er is nog meer tijd voor elkaar, aandacht en behulpzaamheid dan we in Nederland gewend zijn.

Wat kost deze levensstijl ongeveer per maand en waar bestaan deze kosten uit (in grote lijnen)?

Leven op een bootje kun je zo duur maken als je zelf wilt en hangt heel erg af van het land waar je verblijft en hoe je dat doet. Wij maken momenteel in Griekenland zo’n €2000 per maand op inclusief alles.

De belangrijkste kostenposten zijn: eten en drinken, havengelden, onderhoud van de boot en verzekeringen. Als je nooit in een jachthaven of een taverne komt, kan het nog een stuk goedkoper.

Wat zijn jullie toekomstplannen?

We zien wel. We hebben geen plan en dat maakt het nou juist zo leuk. Zolang we het leuk vinden, varen we door. Misschien blijven we dit jaar nog in Griekenland, maar dat kan ook zomaar veranderen.

Met onze nieuwe boot zijn er weer nieuwe mogelijkheden, want daar kunnen we ook een oceaan mee oversteken. Dus wellicht varen we binnenkort wel naar Suriname…

vrijbuiters in het buitenland boot coco

Als iemand dit nou leest en denkt “vet, dat wil ik ook!” welke tip zouden jullie deze persoon dan willen meegeven?

Vooral doen. Je moet gewoon beginnen. Een boot kun je kopen in elke prijsklasse. Het begint al vanaf een paar duizend euro. Hoe goedkoper de boot, hoe groter natuurlijk wel het klusproject dat erbij hoort.

Hetzelfde geldt voor je kosten van levensonderhoud onderweg. Je kunt dit voor een groot deel zelf beïnvloeden. Laat je niet tegenhouden door onzekerheden en vragen waar geen antwoord op is, maar Leef! En vergeet niet: er is altijd een weg terug.

Via waar kunnen we jullie het beste volgen op jullie avontuur?

Onze avonturen zijn voor iedereen te volgen op https://ronenmatty.wordpress.com. We vinden het heel erg leuk als je onze site bezoekt en nog leuker als je er ook een reactie achterlaat!

De earthship: zelfvoorzienend en duurzaam wonen

wat is een earthship

De term klinkt al spannend: earthship. Alsof het een soort ruimteschip is, maar dan op aarde. En zo ziet het er vaak ook nog eens uit: rechtstreeks uit een sprookje. Maar wat is een earthship nou eigenlijk?

Daar ga ik in dit blog verder op in. De volgende vragen worden voor je beantwoord:

  • Wat is het verschil tussen een earthship en een aardehuis?
  • Hoe is een earthship opgebouwd?
  • Hoe zit het met earthships in Nederland?

Earthship of aardehuis?

Een earthship is een vorm van een aardehuis. Met de hoeveelheid aarde die gebruikt wordt voor de bouw, is het zelfs vrij letterlijk een aardehuis. Iedere earthship is dus een aardehuis, maar niet ieder aardehuis een earthship.

Een aardehuis kan uit verschillende materialen zijn opgebouwd: strobalen, leem of inderdaad autobanden. Het grootste verschil tussen een aardehuis met een muur van autobanden en een earthship heet Mike Reynolds.

Wie is Mike Reynolds?

Mike Reynolds, voluit Micheal Reynolds, is een architect met een visie. Eenmaal afgestudeerd besefte hij dat de moderne architectuur zich alleen maar focust op onbelangrijke zaken. De aarde is namelijk in verval aan het raken – de bergen afval worden hoger en hoger. Reynolds vond dat het tijd was voor verandering.

Hij ontwikkelde, na veel trial-and-error, de earthship zoals deze nu is. Bedoeld om de aarde een stukje beter te maken en te leven in volle vrijheid, zonder rekeningen te hoeven betalen. Deze rekeningen hoef je niet meer te betalen, omdat je niet aangesloten bent op de nutsvoorzieningen.

Het grootste verschil met een ander aardehuis is dus dat de earthship pas een earthship is als het volgens de ideeën van Mike Reynolds gebouwd is. Zijn bouwplannen kun je kopen op zijn website (vanaf $6.000), evenals een opleiding tot earthshipbouwer.

mike reynolds earthship

Definitie van earthship

Een earthship is een zelfvoorzienende off-grid woonoplossing, opgebouwd uit aarde en gerecyclede materialen. In een earthship worden zoveel mogelijk middelen hergebruikt, bijvoorbeeld water, flessen en blikjes, om een lage impact op de aarde te garanderen.

Bij een aardehuis heb je best veel vrijheden. Dan kun je, zolang je huis uit natuurlijke en gerecyclede materialen is opgebouwd, je huis gewoon aardehuis noemen. Hoe anders is dat met een earthship. Die moet aan de volgende eisen van Reynolds voldoen, voor je het een earthship ‘mag’ noemen:

  • Gebouwd met natuurlijke en gerecyclede materialen;
  • Verwarming en verkoeling door aarde en zon;
  • Elektriciteit door zonne- en windenergie;
  • Er is wateropslagcapaciteit;
  • Je water wordt hergebruikt;
  • In de broeikas is een eigen voedselproductie.

Daarnaast bouw je de echte earthship natuurlijk volgens het plan van Mike Reynolds, liefst met zijn medewerking. Zin om er zelf een te bouwen? Volg vooral de opleiding ($2500 voor vier weken) of loop stage ($500 voor 3 weken) in New Mexico.

Hoe is een earthship opgebouwd?

Het is belangrijk om te weten dat de oorspronkelijke earthship is ontwikkeld in New Mexico. Het principe gaat dus uit van een veel warmer klimaat met grond die beter geleidt dan wij gewend zijn. Hoe zo’n oorspronkelijke earthship er uit ziet, ga ik je vertellen.

Noordzijde

Bij een earthship bestaat de noordzijde uit een heuvel. Het gemakkelijkste is om je earthship tegen een al bestaande heuvel te bouwen, maar natuurlijk kun je ook een heuvel creëren.

Tegen deze heuvel wordt een muur gebouwd van gemiddeld 1500 afgedankte autobanden, volgestopt met nog meer aarde. Deze bandenwand heeft meerdere functies:

  • Isolatie
  • Vasthouden van warmte of koelte
  • Schokbestendigheid
  • Vuurbestendigheid
  • Ondersteuning van het dak

eartship off grid banden muur

Daarnaast heeft zo’n wand nog een groot voordeel: in principe kan deze gratis gebouwd worden. Als je goed je ogen openhoudt, vind je online gemakkelijk hele partijen oude autobanden die gratis af te halen zijn. En aarde hoeft ook niets te kosten.

Wel is het een gigantisch karwei. In één band past namelijk 100 kilo aarde. Dit moet je goed aanstampen: een fysiek zwaar proces, dat ook nog eens erg lang duurt – gemiddeld 2 uur per band. Je autobandenwand is dus efficiënt, mogelijk ‘gratis’ maar erg arbeidsintensief.

Deze bandenmuur wordt vervolgens bedekt met een leemlaag, voor extra isolatie (en een wat fraaier uitzicht). Je leefruimte(s) laat je altijd grenzen aan de bandenmuur.

Zuidzijde

Dan hebben we de zuidzijde, de zonnezijde. Hier wordt zoveel mogelijk licht en warmte opgevangen. Dit gebeurt door van de zuidzijde van de earthship een multifunctionele broeikas te maken. De broeikas heeft de volgende functies:

  • Voedselproductie;
  • Verwerking van afvalwater;
  • Warmte creëren;
  • Ventilatie door middel van kantelramen.

eartship broeikas muren

In de broeikas worden veelal eetbare planten gekweekt, om zelfvoorzienend te blijven. Deze planten worden bewaterd met het (grof gefilterd) afvalwater van je gootsteen, bad of douchen. Op hun beurt filteren de planten dit water weer. Daarover vertel ik je later meer.

Waar aan de noordzijde de leefruimte grenst aan de bandenwand, grenst deze aan de zuidzijde aan de broeikas. De ramen van de broeikas zijn vaak gebouwd met een helling van 9° om zoveel mogelijk zonlicht binnen te laten, ook in de winter.

De broeikas vormt dus als het ware een gang in je woning. Ontzettend functioneel én het ziet er ook nog eens heel gaaf uit.

Verwarming of verkoeling

In Taos, New Mexico, is de earthship ontstaan. Daar zijn dusdanig veel zonuren dat er genoeg warmte wordt opgeslagen in de bandenmuur om de woning ook in de winter te voorzien van warmte. In Nederland ligt dit anders, maar daarover later meer.

Doordat de banden warmte opslaan en de aarde in de banden zorgen voor verkoeling, heb je in een earthship eigenlijk altijd een constante temperatuur. Voor de extreme hitte die bijvoorbeeld Taos kent, kan er gekozen worden om een tunnel in de bandenmuur te maken.

Deze tunnel zorgt, in combinatie met de kantelramen in de broeikas, voor een koele luchtstroom. Gratis airco zonder elektriciteit! En in de winter doe je dan het luikje voor de tunnel dicht, zodat de kou buiten blijft.

Dit systeem zorgt ervoor dat de earthship zowel zelf koelt als verwarmt, zonder aangesloten te zijn op het elektriciteitsnet. Natuurlijk win je door de vele ramen in de broeikas ook veel warmte.

Zonnepanelen

Helemaal zonder elektriciteit is in deze maatschappij best een ding. Aangezien een earthship per definitie off the grid – niet aangesloten op de nutsvoorzieningen – is, moet je deze elektriciteit op een andere manier regelen.

Afhankelijk van je energiebehoefte installeer je dus ook een aantal zonnepanelen op je dak. Eventueel kun je dit nog aanvullen met een windmolen, vooral in de minder zonnige gebieden. Of, als je aan het water bouwt, een watermolen.

Als je wil weten hoeveel zonnepanelen je nodig hebt voor je earthship, tiny house, boot of camper, adviseren we je graag! 

earthship plattegrond plan schema

Watervoorziening

Als je off-grid bent, betekent dit ook dat je niet aangesloten bent op de waterleiding en niet op het riool. Lastig? Valt best mee, zolang je je goed voorbereidt.

Zoals eerder genoemd kun je namelijk zelf je waterreservoir bouwen in de heuvel. Hier vang je regenwater op dat gefilterd wordt door ofwel aarde, ofwel grind. Dit water kun je nog eens door een waterzuiveringssysteem laten lopen voor drinkwater.

Het gebruikte drinkwater, of douche- bad- of afwaswater laat je dan weer door een grof filter naar je broeikas lopen. Dan hebben je plantjes meteen bewatering en zorgt je ‘afval’ ervoor dat je gewassen groeien. Gaaf toch?

Als je dat water dan weer uit de plantenbakken pompt is het voldoende gefilterd om je toilet door te spoelen. Voor de wet mag dit echter niet. De oplossing hiervoor kan een composttoilet zijn. Dan heb je voor je toilet helemaal geen water nodig en kun je je compost gebruiken voor je beplanting.

Gelukkig zijn er ook mogelijkheden om een toilet door te spoelen, zonder aangesloten te zijn op de riolering. Als je dat wil, kun je je toilet aansluiten op een septische tank, zoals dat van oudsher ook gebeurt.

Muren

Één van de kenmerken van een earthship is toch wel dat dit nogal een kunstwerk te noemen is. Hoe komt het dat earthships er altijd zo bijzonder uitzien? Recycling heeft hier veel mee te maken.

Het doel van een earthship is onder andere om milieuvriendelijk te bouwen. Minimaal 45% van de earthship bestaat uit gerecyclede materialen. Dit zit ‘m sowieso in de bandenmuur, maar ook absoluut in andere muren.

Niet-steunmuren worden veelal gecreëerd uit leem of andere klei in combinatie met gebruikte flessen en blikjes. Dat ziet er door het lichtspel superfancy uit en is ook nog eens lief voor de aarde. Begin je vast met materialen sparen?

Earthships in Nederland

Klinkt gaaf hè, zo’n earthship? Dat vind ik ook. Zoals gezegd is de earthship ontwikkeld in Taos, New Mexico met behoorlijk veel zonuren. Werkt dit principe dan ook in Nederland? Het werkt wel, maar is wat omslachtiger. Door regelgeving én een ander klimaat.

Regelgeving

We beginnen maar eens met de absolute basis: je woning mag niet off grid. In Nederland moet je woning aangesloten zijn op de nutsvoorzieningen. Anders gezegd: je huis moet aangesloten zijn op het waternet, de riolering en de elektriciteit.

Een beetje flauw, maar je breekt dus de wet met een earthship, die juist niet aangesloten mag zijn op de nutsvoorzieningen. Je hoeft die voorzieningen niet te gebruiken, maar ze moeten aanwezig zijn. En daar is de earthship niet op ontworpen.

Gelukkig is deze regelgeving niet zo zwart/wit als ik nu beschrijf. De gemeente kan je namelijk gratie verlenen waardoor je bij wijze van uitzondering mag bouwen zonder nutsvoorzieningen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Vereniging Aardehuis in Olst. Hierover later meer.

earthship zwolle nederland

Aarde en zonuren

Europese aarde is vochtiger en geleidt een stuk minder dan droge Zuid-Amerikaanse aarde. De aarde houdt hier minder warmte vast en op vochtige grond is het lastiger bouwen. Is je grond te vochtig, dan moet je deze eerst ophogen om er een earthship op te kunnen realiseren. En dan heeft Europa ook nog veel minder zonuren…

Het zit zo: in het oorspronkelijke plan voor de earthship slaat de bandenmuur genoeg warmte op om ook in de winter je huis comfortabel te houden. Dit is echter gebaseerd op Taos, waar ook in de winter gemiddeld 7 zonuren per dag zijn.

Ter vergelijking: in Nederland heb je, winterdag, gemiddeld 1,5 uur zon per dag. Je begrijpt dat dit een enorm verschil is. Ook in de zomer is de zonnesterkte in Taos veel groter dan in (West-)Europa, waardoor er veel meer warmte wordt opgeslagen.

Er is bijvoorbeeld een earthship in Normandië. Wanneer het daar buiten, in de herfst of lente, 6 graden is, is het binnen maar 9 graden. Dat wordt dus flink bijstoken, al helemaal als het in de winter vriest!

Dat bijstoken doe je met bijvoorbeeld een tegel- of steenkachel. Hiermee wordt de ruimte ook meteen minder vochtig (beter voor je lichaam), en een stuk gezelliger. Zo’n kachel houdt relatief lang de warmte vast. Zo heb je alsnog een comfortabele temperatuur zonder gebruik te maken van de nutsvoorzieningen.

Zwolle en Olst

Een earthship bouwen kan dus zeker in Nederland. Zien hoe dat in de praktijk gaat? In Zwolle staat de enige échte earthship van Nederland, in het Doepark Nooterhof. Mister Mike Reynolds himself heeft nota bene geholpen bij de opbouw!

De earthship heeft ruim 10 jaar dienst gedaan als theehuis. Helemaal zelfvoorzienend was deze niet: om dienst te doen als theehuis was het noodzakelijk tóch aangesloten te zijn op de voorzieningen. En, helaas, sinds oktober 2018 is het theehuis gesloten. Laten we hopen op een doorstart.

Natuurlijk kun je nog steeds gaan kijken hoe zo’n magisch bouwwerk er nu uitziet. Als je ook wil weten hoe ’t allemaal werkt, dan kun je naar Olst. Daar vind je Vereniging Aardehuis: een dorp met zelfvoorzienende aardehuizen.

Veel van die aardehuizen zijn gebaseerd op Mike Reynolds’ earthships, inclusief bandenwand, broeikas en veel gerecyclede materialen. Genoeg om je te inspireren!

Minimalisme en financiële onafhankelijkheid

Het woord minimalisme verraadt natuurlijk al wat het inhoudt: minimaliseren. Er zijn verschillende definities van te vinden, maar voor ons betekent minimalisme vooral dat we teruggaan naar de essentie. En dat is belangrijk voor onze reis naar financiële vrijheid. Waarom? En hoe maken wij gebruik van minimalisme in onze reis?

Minimalisme en financiële onafhankelijkheid

Bij minimalisme gaat het om enkel doen en bezitten wat voor jou echt belangrijk is. Voor ons is het belangrijk dat dat we onze eigen tijd kunnen indelen, veel samen kunnen zijn en niet afhankelijk zijn van anderen. Daarom is voor ons minimalisme onlosmakelijk verbonden met financiële onafhankelijkheid.

Minimalisme is het loslaten van randzaken, en alleen -wederom- focussen op de essentie. Oftewel: minimalisme is opruimen, zowel in het hoofd als in je woning. Waar ik nu dus ‘spullen’ schrijf, kunnen dit ook sociale contacten zijn of andere taken.

minimalisme financiele onafhankelijkheid

Om te zien hoe anderen dit loslaten aanpakken keken we de documentaire van The Minimalists. Zij stellen dat minimalisme niet per se betekent dat je huis leeg is: zolang het maar spullen zijn waar je blij van wordt.

Kun je dus minimaliseren als je erg gehecht bent aan je volle boekenkast of als je je judopak van vijftien jaar geleden niet weg wilt gooien? Zeker! Minimaliseren is gebaseerd op je eigen behoeftes en prioriteiten.

Ook las ik Opgeruimd! van Marie Kondo. Zij stelt dat je je spullen categoriseert op soort, niet op de ruimte waar het zich in bevindt. Anders heb je dezelfde soort spullen op meerdere plekken, wat weer voor meer chaos zorgt. Dit alles doe je in één opruim-marathon.

Marie Kondo minimalisme konmari

Maar de belangrijkste stelregel die zij hanteert, is dat er bij het opruimen twee hoofdcategorieën zijn: er zijn spullen die je weg kunt doen en spullen die je een plekje gaat geven. Op categorie gesorteerd, natuurlijk. Dit is voor ons de basis geweest om afgelopen weekend ons hele huis op de kop te zetten.

We ontdekten dat we best veel spullen hebben die erg handig kunnen zijn, maar die we sinds onze laatste verhuizing van twee jaar terug eigenlijk niet meer hebben aangeraakt. Dingen die we tegen zijn gekomen zijn onder andere:

  • Boeken, heel veel boeken
  • Kleren
  • Elektronica
  • Papierwerk, foto’s en kaartjes…

Zou je het meenemen in een camper?

Wat ons helpt in de keuze of we de spullen wegdoen of een plek geven, is een vraag die we bij ieder item stellen:

Als wij in een camper zouden gaan wonen, zou je dit item dan meenemen?

Ontzettend vaak is het antwoord op deze vraag een overtuigende nee. Dat betekent dat we heel veel spullen weg gaan doen. Maar dan is de vraag: waar laat je dat dan?

Verkopen

Alles met nog enige waarde willen we verkopen. Dat levert ons hopelijk een mooi bedrag op! Via Bookmatch.nl hebben we sinds dit weekend al zes boeken verkocht. We gaan bijhouden hoeveel we uiteindelijk verdienen aan deze opruim-marathon.

Verkopen gaan we doen via de volgende kanalen:

  • Bookmatch.nl;
  • Bol.com;
  • Marktplaats;
  • Verkoophoek op Facebook;
  • Als we dan nog wat overhouden: rommelmarkt.

Steeds zullen we bijhouden wat het oplevert. Wat we nu al merken is dat dat toch mooi ‘snel’ geld verdienen is en het daarmee misschien wel wat verslavends heeft…

opruimen marie kondo minimalisme

In de prullenbak!

Hoe graag we het ook zouden willen, lang niet alles is verkoopbaar. Daarom verdwijnt er nu best heel veel in de prullenbak of in de vuurkorf. Maar hoe minder spullen we nu hebben, hoe minder afval we in de toekomst produceren! En de vuurkorf is toch weer een fijne warmtebron, in het kader van recycling ?.

Terug naar de essentie

Minimalisme gaat, net als financiële onafhankelijkheid, niet alleen om spullen of alleen om geld. Het gaat om ruimte, om vrijheid, zowel in je leefomgeving als in je hoofd. Zoals al eerder gezegd is minimalisme voor ons vooral terug gaan naar de essentie.

Wat is belangrijk voor ons? Waar hechten wij waarde aan? Waarvan worden wij blij? Maar ook: wat hebben we nu of in de nabije toekomst nodig? We proberen zoveel mogelijk het ‘wat als…’ los te laten en niet na te denken over of we spullen wellicht over vijf jaar, tien jaar of nog later een keer nodig zouden kunnen hebben.

We behouden alleen de spullen waar we nu of in de nabije toekomst baat bij hebben. Mochten we later toch wat missen, dan kunnen we dankzij ons sociale netwerk en de deeleconomie altijd ergens wat vandaan toveren.

financieel onafhankelijk sparen besparen

Dichter bij financiële onafhankelijkheid

En dan natuurlijk dé vraag: hoe gaat minimalisme ons helpen in onze weg naar financiële onafhankelijkheid? Dit zal op een aantal manieren gaan doorwerken.

Keihard geld verdienen

Ten eerste is daar het ‘makkelijke geld’, zoals eerder besproken. Er is zo veel wat we reeds hadden aangeschaft maar nu nooit (meer) gebruiken. Dat gaat dus in de verkoop en daaruit volgt logischerwijs een geldbedrag.

Voor ons zal dit waarschijnlijk geen torenhoog bedrag zijn. Wij zijn nog jong en hebben niet heel veel grote spullen verzameld door de jaren heen. Toch hopen we er een klein extraatje uit te halen en hiermee te beginnen met sparen.

Besparen

Omdat wij minimalistischer gaan leven, hebben we niet veel nodig. Dit betekent dat ons uitgavenpatroon verandert en ook al is veranderd. We gaan onze uitgaven trouwens binnenkort bijhouden in een huishoudboekje om te zien wat we hiermee besparen.

Minimalisme is een zeer bewuste keuze. Overal om je heen is het consumentisme aanwezig: altijd alles is in de aanbieding dus koop het nu! Nu! NU! Hoe goedkoop ook: wij gaan dit niet meer doen. We geven alleen nog geld uit aan dingen waar we echt gelukkig van worden of die noodzakelijk zijn: eten, drinken, de baby en als iets stuk gaat.

Een opgeruimde woning is een opgeruimd hoofd

Marie Kondo stelt in haar boek: opruimen heeft zó’n diepe inwerking op je emotionele welzijn, dat het niet alleen je woning verandert. Het verandert alles. Wanneer je minder spullen hebt, heb je veel meer tijd en ruimte om je te focussen op wat écht belangrijk is. Plus het ruimt bijna letterlijk ook de rommel in je hoofd op.

Minder rotzooi is minder afleiding. Hierdoor hebben we een betere focus op hoe we onze reis willen inrichten en hebben we meer tijd en energie voor vrienden, familie en de dingen die ons echt gelukkig maken.

close